Menu

Artykuł 3 - Kontroluj siebie

Epiktet urodził się około 50 r.n.e. Niestety, od narodzin był on fizycznie słaby i kulawy. Jako chłopiec był niewolnikiem. W końcu wyzwolił się z niewoli i uczył się Stoicyzmu. Tak jak Zenon z Kition, napisał on, że pierwszą rzeczą, jaką człowiek powinien wiedzieć o sobie, jest to, co jest w ich kontroli, a co nie.

Na przykład, Epiktet napisał, że rzeczami, które można kontrolować, są Twoje opinie, cele, pragnienia i awersje. Możesz je kontrolować swoimi myślami. Zatem fundamentalną częścią bycia Stoikiem jest kontrolowanie swojego myślenia; jest to druga część poznania samego siebie.

Jedną z największych wartości, jaką Epiktet dał Szkole Stoicyzmu, było tłumaczenie z niesamowitą przejrzystością, dlaczego kontrolowanie swoich myśli jest tak ważne. Napisał: “Pamiętaj zatem, że jeśli rzeczy służebne z natury zaczynasz uważać za wolne, a cudze za własne, sam się zaprzęgniesz w niewolę, będziesz rozwodził skargi i żale, doznawał niepokoju, miotał złorzeczenia zarówno na bogów, jak i na ludzi. Jeżeli jednak to tylko, co twoje, uważać będziesz za swoją własność, i przeciwnie — to, co jest cudzą własnością — za przynależne, jak jest w rzeczywistości, do kogoś innego, wtedy nikt nigdy nie będzie na ciebie wywierał przymusu, nikt nie będzie sprawiał ci przeszkód, ani ty sam nie będziesz nikomu złorzeczył, nikogo oskarżał, niczego zgoła czynił wbrew swojej woli, nikt nie wyrządzi ci krzywdy, w nikim nie będziesz miał wroga, bo też i niczego nie doznasz, co by rzeczywiście szkodliwe było dla ciebie”. Sposób, w jaki myślisz, kontroluje Twoje emocje.

To, jak dobrze trenujesz swoje myślenie, wpływa na Twoje podejście do innych i określa jakość Twoich przyjaźni. Epiktet napisał, że “właściwością bowiem człowieka zgoła nieobznajmionego z filozofią jest obwiniać innych o rzeczy, które on sam źle czyni; po części obznajmionego — obwiniać siebie samego; w pełni obznajmionego — nie obwiniać ni siebie, ni innych.”

Twoja osobowość jest budowana poprzez to, w jaki sposób kontrolujesz swoje myśli, opinie, pragnienia, swoją mowę oraz czyny. Jeśli sam nie kontrolujesz tych rzeczy, wtedy inni postrzegają Cię jako osobę, którą chcieliby, abyś był. Zatem kim właściwie chcesz być? Jaką osobą chcesz być? Jakie są Twoje ideały? Jakie cechy podziwiasz w innych i sam chciałbyś je mieć?

Podejmij swoje pierwsze kroki w spróbowaniu wdrożenia idei filozofii Stoicyzmu w swoje życie. Wypisz sobie, kim próbujesz być, Jeśli chciałbyś być wybitną osobą, wypisz szczegółowo, co to dla Ciebie w ogóle znaczy. Określ osobowość i charakter, jaki chciałbyś mieć. Następnym krokiem jest spojrzenie na to, co napisałeś i pozostawienie tylko tych rzeczy, które są w Twojej kontroli. Co jakiś czas wracaj do definicji, kim chciałbyś być i czytaj ją ponownie.

Trzecim krokiem w kierunku spróbowania filozofii Stoicyzmu jest nauczenie się czegoś istotnego o naturze. Dla przykładu pomyśl sobie, co byś powiedział w sytuacji, gdy dziecko Twoich znajomych przypadkowo rozbije szklankę z mlekiem w Twoim domu. Możesz powiedzieć do dziecka i jego rodziców np. “Nie przejmuj się. Zdarza się.” Potem już prawdopodobnie nigdy o tym nie pomyślisz. Aby ukończyć ten krok, ćwicz podobne myślenie w odniesieniu do własnego życia. Na przykład, gdy rozbijesz szklankę lub zdarzy się coś podobnego, trenuj swoje myślenie o tym, w jaki sposób natura sprawia wypadki oraz nieszczęścia i przypomnij sobie, że “Zdarza się. Nie przejmuj się tym.”

Następny artykuł będzie omawiał, jak Stoicy doświadczają szczęścia poprzez trenowanie swojego pozytywnego myślenia.